علیرضا زاكانی در برنامه گفتگوی ویژه خبری به پرسش‌های مجری برنامه درباره تفاهم‌نامه اخیر، پاسخ داد.

متن كامل گفتگو به این شرح است:

مقدمه مجری: با توجه به نهایی شدن تفاهم‌نامه پایان جنگ آمریكا و ایران و امضای آن در روز جمعه می‌خواهیم درباره اصل و حواشی این موضوع صحبت كنیم و موضوع‌هایی كه در اصل و حاشیه این مهم مطرح می‌شود، واكاوی كنیم.

سوال: من با سرعت مرور كنم از روز نخست جنگ و آن چیزی كه مطرح بود تا رسیدیم به تفاهم‌نامه. جنگی آغاز شد. آمریكا اهداف كلانی را مدنظر قرار داد. قرار بود جمهوری اسلامی ایران سه روزه و در یك بازه زمانی كوتاه طبق گفته او تسلیم بدون قید و شرط بشود. از میانه راه مواضع تغییر پیدا می‌كند. قدرت جمهوری اسلامی ایران بیش از گذشته آشكار می‌شود. آتش بس مطرح می‌شود. گفت‌و‌گو‌ها آغاز می‌شود، آمریكایی‌ها و رژیم صهیونیستی به آنچه كه مطلوبشان بود و اهداف كلان آن‌ها بود، نمی‌رسند و می‌رسیم به تفاهمنامه‌ای كه دیروز و دیشب نهایی شد. بپردازیم به واقعیت‌های میدان و خیابان و آنچه كه به وقوع پیوست در این 107 شب كه آیا ما در رسیدن به این تفاهم‌نامه، پیروز میدان و خیابان هستیم؟ پیروز ماجرا هستیم یا نه؟

زاكانی: جنگ ادامه دارد، جنگ خاتمه پیدا نكرد. جنگ ما با آمریكایی‌ها جنگ موجودیتی است و 47 سال است این جنگ هست، ساحت‌های مختلفی هم دارد، یعنی جنبه‌های اطلاعاتی امنیتی دارد، نظامی دارد، اقتصادی دارد، فرهنگی دارد، رسانه‌ای دارد، دیپلماسی دارد، جنگ مختلفی است. اما در بعد نظامی چرا موجودیتی است؟ بخاطر این كه آن نظم ساختار یافته بعد از جنگ دوم جهانی را ملت ایران نفی كرده، انقلاب اسلامی زیر پا گذاشته و او نمی‌تواند بپذیرد كه یك كشوری بیاید الگو بشود و برای دیگران الهام بخش باشد نگذارد كه شیطان بزرگ آن جنبه شیطنتش را اعمال كند؛ لذا یك جنبه موجودیتی است ما به دنبال یك نگاه تمدنی هستیم تمدن نوین اسلامی مقدمه ظهور، یك نگاه تمدنی داریم و مقدمه اش را هم ساختن ایران قوی می‌دانیم و او نمی‌خواهد این ایران قوی شكل بگیرد، لذا كاملا معلوم است ما در متن جنگ هستیم. اما تا الان 4 تا مواجهه با ما آمریكا داشته، یك مواجهه اش مواجهه‌ای بوده كه در طبس آمده انتقام الهی او را زمین گیر كرد، مواجهه دوم آن 8 سال جنگ تحمیلی است كه یك عروسك خیمه شب بازی را جلو انداخت و خودش پشت قرار گرفت و سایر كشور‌ها و نهایتا هم مجبور شد كه آن جنایت را در خلیج فارس نسبت به آن هواپیمای ایرباس داشته باشد، ناوچه وینسنس و آن مسائلی كه بود، اما ملت عزیز ایران پیروز از میدان به در آمد، مواجهه بعد جنگ تحمیلی دوم 12 روزه‌ای است كه در 23 خرداد سال قبل به ما تحمیل كرد.

سوال: الان در ایام سالگرد آن هستیم؟

زاكانی: بله الان هم سالگرد آن است یاد كنیم عزیزان و بزرگانی كه به شهادت رسیدند. باز ما پیروز آن میدان شدیم، اما او دست از دسیسه نكشید و كودتای دی را به ما تحمیل كرد، یعنی گام به گام این جنگ ادامه دارد و باز وقتی ناكام شد و شكست خورد در جنگ تحمیلی سوم به ما یك جنگی را تحمیل كرد كه مابه ازای آن جنگ هنوز ما در متن جنگ هستیم، لذا اگر كسی می‌خواهد قضاوت كند باید قضاوت از یك مرحله و یك گزاری كه از آن گذشتیم و در یك مرحله جدیدی هستیم آن مرحله را باید تفسیر كنند بگوید چه اتفاقی افتاد؟ ما وقتی آن مرحله را می‌خواهیم تفسیر كنیم و دقت كنیم، شروع كننده جنگ آمریكا است، باید ببینیم آمریكا چه می‌خواست؟ آمریكا در این جنگ خیلی صریح تغییر نظام را می‌خواست، تسخیر ایران را می‌خواست، تسلیم ملت را می‌خواست، نهایتا تجزیه ایران و در واقع نبود یك چنین كشور قدرتمندی را طلب می‌كرد و رسما اعلام كرد. غیر از این جنبه راهبردی یك جنبه عملیاتی كلان را هم دنبال می‌كرد كه موضوع هسته‌ای ما بود، موشكی ما بود و قدرت منطقه‌ای ما بود، خیلی صریح این‌ها را می‌گفت، آمریكا اصلا برای چه شروع كرد؟ برای یك چنین چیز‌هایی شروع كرد، اما در مقام عمل به هیچ یك از این خواسته‌های خودش تا امروز نرسیده، بله، امام بزرگوار ما را شهید كرد، فرماندهان ما را، ملت ما را، كودكان و خردسالان و عزیزان ما را به شهادت رساند، صدمه زد، برخی از زیرساخت‌های ما را زد، به ابنیه ما آسیب زد، اما در مقام شروع جنگ الان او به عنوان تروریست بین المللی این خسارت‌ها را به ما وارد كرده، در اذهان جهانیان او شكست خورده است، چون به هیچ یك از خواسته های خود نرسید و چون رئیس جمهور فعلی آمریكا یك بیانی دارد و دائما هم دارد حرف می‌زند این یك امكان می‌دهد كه آدم بتواند به سرعت قضاوت كند نتانیاهو یك حرف‌هایی زده، ترامپ یك حرف‌هایی را زده، اطرافیان او یك حرف‌هایی را زدند این‌ها قابل قضاوت است لذا آمریكا به هیچ یك از خواسته‌های خودش نه در سطح راهبردی و نه در سطح عملیاتی كلان و نه در سطح حتی عملیاتی خرد نرسیده یعنی آنها می‌خواستند بیایند مواد غنی شده ما را از اصفهان بدزدند ببرند نتوانستند آنها می‌خواستند تنگه را باز كنند نتوانستند لذا در هیچ سطحی او موفق نشده شكست خورده قطعی ماجرا است. ایران بعد از این جنگ یك ایرانی است كه طلوع می‌كند و یك افقی را برای خودش ایجاد كرد. اما ما چطور؟ پیروزی‌های ما چیست؟ پیروزی‌های ما گام اولش این است كه همین كه هستیم پیروزیم، چون او می‌خواست ما نباشیم، خیلی منطقی است، ایستادگی این ملت، هوشمندی رهبر، مقاومت نیرو‌های مسلح، خدمت مسئولان و همه این‌ها دست به دست هم داده، شده موجودیت فعلی كه الان هست و این كف پیروزی ما است این كف پیروزی ما است كه برای ما مسجل شده، اما این همه پیروزی ما است؟ نه، ما هم وسط جنگ هستیم، گام دوم پیروزی چیست؟ سایه جنگ از سر ایران باید برداشته شود، تحریم‌ها و تهدید‌ها و محدودیت‌ها باید برداشته شود، این‌ها آن ظلمی است كه در حق ملت ایران 47 سال است شكل گرفته، این جنگ با این پیروزی باید به یك پیروزی بزرگتری برسد لذا ما الان میانه میدان هستیم مثل دو تا كشتی گیری كه راند اول را ما كشتی گرفتیم، بهرحال از نظر امتیاز، امتیاز او فوق العاده است، اما آن 10 امتیاز اصلی را نیاوردیم كه دستمان بالا برود یا مثلا حریف را ضربه نكردیم، در راند دوم این وسط هم باید نفس بگیریم، هم برانگیختگی برای ما ایجاد شود هم آنالیز كنیم بخش اول مبارزه مان را با حریف در راند دوم كه سه دقیقه دوم وارد می‌شویم اساسا با یك نگاه دیگری وارد بشویم، لذا الان ما كف پیروزی را بدست آوردیم، اما این پیروزی یك مرحله دومی دارد هنوز به آن نرسیدیم باید برویم به سمت آن كه رفت، در واقع سایه تهدید از ایران برداشته شود جرات نكند ما را تهدید كند و محدودیت ما برداشته شود، نكته سوم این است كه جغرافیای منطقه مبتنی بر خواست مردم و بر محور مقاومت باید تغییر كند، وحدت ساحات باید یك مابه ازایی داشته باشد، هم برای یمن، هم برای لبنان، هم برای فلسطین، هم برای عراق، هم برای ایران و این متفاوت كند چهره منطقه را و دیگران به عنوان یك بازیگر اصلی با این محور ببندند و میدان همكاری را باز كنند. این جنبه، جنبه تخاصمی نیست جنبه همكاری است، اما با یك مولفه‌های جدید كه قدرت آن در دست ایران است. نكته چهارم این است كه این كمك كند به این كه الان آمریكا متزلزل شده در جهان، هیبتش شكسته، حیثیتش رفته، جهان بعد از آمریكا را باید ایران به صورت فعال دنبال كند، مواجهه‌ای كه با همین كشور‌های منطقه، همسایگان، كشور‌های خلیج می‌خواهد داشته باشد، با چین، با روسیه، با سایر كشور‌هایی كه می‌توانند هم جبهه باشند با یارگیری‌های جدید لذا باید نقشه كار داشته باشیم پس ما به یك چهارم از خواسته هایمان یك حداقلی رسیدیم، اما گام‌های بلندتری هست، اما آمریكا شكست خورده قطعی در تمام این ماجرا است.

سوال: چند تا موضوع مهم را اشاره كردید. یكی اینكه مفاد 14 بندی را به صورت خیلی سریع از آن عبور كردید كه حتما درباره هر كدام كه خودش یك مولفه قدرت برای جمهوری اسلامی ایران در این ایام تلقی می‌شود، صحبت می‌كنیم و بعد هم بپردازیم به هر كدام از این مواردی كه اشاره می‌كنید آیا تفاهم‌نامه پایان جنگ آمریكا و ایران به معنای پایان خصومت و دشمنی آمریكا با ایران و پایان جنگ در همه مقاطع زمانی است كه ما قرار است پیش رو داشته باشیم. این نكته‌های مهم را با شما بررسی خواهیم كرد. یك سوال بسیار مهم این كه با این تفاهم‌نامه، خصومت، دشمنی، شرارت و جنگ میان ایران و آمریكا تمام می‌شود یا نه؟

زاكانی: امكان ندارد. ما یك بار در الجزایر نشستیم با آمریكایی‌ها یك تفاهمی كردیم و مبتنی بر آن موضوع لانه جاسوسی حل و فصل شد و آنجا هم وعده كرد كه دخالت نكند. 45-46 سال است دخالت كرده یا نكرده؟ دائما دارد دخالت می‌كند. این هم منجر نخواهد شد كه او دخالت نكند، اما ما باید قابلیت و قدرت پیدا كنیم پیروزی‌های خودمان را به او تحمیل كنیم. همین جور كه در این 40 روز دفاع مقدس سوم مان ما پیروزی‌های خودمان را به او تحمیل كردیم او هیچ وقت علاقه نداشت كه در یك موضع ضعفی قرار بگیرد. الان هم ترامپ گیر است، این هم بفهمیم، الان ترامپ گیر است و مبتنی بر فشار‌هایی كه روی او است و بی اعتباری و بی حیثیتی كه پیدا كرده و فكر می‌كرده كه ظرف چند روز كار را تمام می‌كند نتوانسته و این‌ها الان دارد تن می‌دهد به یك تفاهم و این تفاهم را هم دارد تفسیر می‌كند چیزی كه در جنگ به دست نیاورد را با تفسیر‌های خودش زمینه سازی كند از این تفاهم بدست بیاورد. پس ما الان یك تفاهم 14 بندی داریم كه مصوب شده در شورای عالی امنیت ملی ما و قبل از آن در آن مجموع 6 نفره مصوب شده كه متولی كار پیگیری بودند، دو تا تفسیر داریم از این 14 بند.

سوال: پس یك نكته بسیار مهم. این تصمیم شورای عالی امنیت ملی با تایید رهبر معظم انقلاب اسلامی و در كل موضوعی بوده كه نظام تایید كرده است؟

زاكانی: یك مقدمه‌ای دارد، آنهایی كه می‌گویند كه این كار خواست رهبر معظم انقلاب اسلامی است دارند جفا می‌كنند، من رك به شما بگویم، آن كسانی هم كه می‌گویند به آقا دارند تحمیل می‌كنند آنها هم دارند جفا می‌كنند جفا نكنند رهبر ما رهبر هوشمند و دقیقی است 25 بار این رفت و برگشت شده، این بند‌ها 25 بار رفت و برگشت شده ویرایش خورده، در این 25 بار رفت و برگشتی كه شده در حقیقت حضرت اقا یك سوالاتی را كردند گفتند به این سوالات پاسخ بدهید و این سوالات را پاسخ دادند مكتوب خدمت ایشان فرستادند و تفسیر خودشان را از این بند‌ها بیان كردند كه مثلا اگر هر نوع حمایت و تخاصمی از طرف آمریكا دیده بشود و حمایت در جهت ضد انقلاب و عناصر متخاصم با ایران دیده شود، ایران هم دست برتر برای برخورد دارد می‌تواند آغازگر برخورد باشد و هم اساسا دیگر مذاكره بی مذاكره و این ... ما به ازای هر كدام از این بند‌ها یك تفسیری را كردند الان یكی از اشكالاتی كه وجود دارد این است كه دوستانی كه دارند این 14 بند را می‌بینند به آن تفسیری كه مبتنی بر آن شورای عالی امنیت ملی رای داده و رهبری معظم انقلاب فرموده بودند كه اگر سه چهارم شورا رای بدهد من قبول می‌كنم آن سه چهارم مبتنی بر یك تفسیری به این رای دادند آن تفسیر را با مردم صحبت نمی‌كنند و درمقابل آن یك تفسیری آمریكا دارد كه شكست خودش را می‌خواهد جبران كند دائما او دارد تبیین كننده این 14 بند است.

سوال: مطالبه مردم در كف خیابان این است كه یك روایت شفاف به مردم گفته شود؟

زاكانی: كاملا به حق است؛ لذا ما یك 14 بند داریم، دو تا تفسیر داریم یك تفسیر تفسیر مذاكره كنندگان ما است یك تفسیر هم تفسیر آمریكایی‌ها است مردم هم ما الان مواجه هستند با یك 14 بندی كه ترامپ دارد آن را تفسیر می‌كند و ما هم این جا دنبال كاپ اخلاق هستیم یك كاپ اخلاق بگیریم كه سكوت كنیم، چه را سكوت كنیم؟ آمریكا می‌داند ما برای چه با او مذاكره كردیم، حرف هایمان رد و بدل شده است معلوم است ما برای چه این 14 بند را. نكته‌ای كه خدمت حضرت اقا نوشته شده و دنبال شده این است كه امضا كردند دادند همین آقایان دادند كه اگر ما اصلا در این مقدمات او كه بحث رفع حصر موضوع پول‌های بلوكه شده است، موضوع تحریم است، موضوعات مختلف است، اگر این‌ها حل نشود، اساسا ما وارد مذاكره گام بعدی نخواهیم شد راجع به موضوعات هسته‌ای، صراحتا گفتند كه ماده هشت را ما وارد نمی‌شویم همین را بیایند به ملت بگویند ملت خاطرجمع بشوند، ما كه امروز پیروز قطعی میدان را به دست آوردیم چرا در جنگ روایت‌ها داریم عقب می‌افتیم؟ شما بعد از قضیه اسلام اباد ببینید كه چقدر سكوت رادیویی داخل كشور ما حاكم بود آن به آن مذاكره داشت توسط ترامپ و اطرافیان او مخابره می‌شد، این خوب نیست، این اساسا خوب نیست؛ لذا به اعتقاد من ما تا امروز قطع به یقین پیروز هستیم با این تفسیری كه مبتنی بر او شورای عالی امنیت ملی رای داده و مذاكره كنندگان امضا كردند خدمت حضرت اقا دادند یعنی ببینید برجام، من رئیس كمیسیون برجام بودم، برجام یك چارچوبی داشت عجیب غریب كه مابه ازای او هیچ چارچوب تفسیری هم وجود نداشت، چیزی وجود نداشت كه بیاید تفسیر كند بگوید آقا نگاه ما از این بند چنین است، نه، آمریكایی‌ها تفسیر می‌كردند زیردستی اش را هم آمریكا نوشته بود برای ما آورده بود ما یك تغییراتی داده بودیم بعد هم زدند زیرش، در این ماجرا آمریكایی كه در مرحله اول شكست خورده و عرض كردم الان ما واقعا مابین یك شرایطی هستیم كه ما باید به شدت خودمان را تجهیز كنیم، به شدت تاب آوری مان را بالا ببریم، به شدت برانگیختگی مان را بیشتر كنیم و انگیزه مان بیشتر باشد برای حضور در میدان.

سوال: چرا؟

زاكانی: به خاطر اینكه مراحل بعدی را در پیش داریم، آمریكا به وعده‌های خودش عمل نخواهد كرد.

سوال: یك نكته، همین مطلب را می‌خواهم با شما بیشتر صحبت كنیم. ما با دشمنی روبرو هستیم كه سابقه بدعهدی دارد. برجام را دیدیم از او، دو مرحله بمباران میز مذاكره را دیدیم از او و الان در طرف دیگر 14 بند داریم. طبق صحبت شما كه تفسیر هر بند به اطلاع رهبر معظم انقلاب اسلامی رسیده است و مردم هم منتظر هستند روایت شفافی از این موضوع را بشنوند. ضمانت اجرایی همه این بند‌ها، اجرای آن، گام به گام بودن او، حالا كه ما با طرفی روبرو هستیم كه از او بدعهدی دیدیم و سابقه بداخلاقی‌های او سابقه یك زمان كوتاه پیش رو یا اندكی قبل نیست، یك سابقه تاریخی است؟

زاكانی: ضمانت او خودمان هستیم. ضمانت اجرای این 14 بند مبتنی بر تفسیر مذاكره كنندگان خودمان و مكتوب شده آن و تقدیم شده آن به شورای عالی امنیت ملی و مقام معظم رهبری، خودمان هستیم. یعنی آنجا ذكر شده كه اگر آمریكا این كارها را رقم بزند، ما تنگه را می‌بندیم، صریح آمده، بند به بند آمده است.

سوال: پس ما هر لحظه آماده بازگشت به مرحله و سطح دفاعی هستیم؟

زاكانی: كاملا، این را باید به ملت بگویند، این را نمی‌گویند، من عرض كردم می‌خواهیم كاپ اخلاق مثل این كه بگیریم در حالی كه او دائما دارد تفسیر خودش را می‌گوید، آن كه در حقیقت تفسیر مبتنی بر این 14 بند كه مبتنی بر آن مذاكره كنندگان محترم مكتوب كردند و خدمت مقام معظم رهبری دادند این را باید برای مردم باز كنند. به مردم بگویند كه اگر آمریكا این اتفاقات را رقم نزند ما مابه ازایش این كار‌ها را خواهیم كرد، ما باید پیش بینی پذیر باشیم، یكی از اشتباهات بزرگ ما این است كه ما پیش بینی پذیر نیستیم، ما باید پیش بینی پذیر باشیم یعنی این كه آمریكا بداند هر اقدامی كه می‌كند گام بعدی ما چه خواهد بود، گام بعدی چه هزینه سنگینی برای آمریكا ایجاد خواهیم كرد و این پیش بینی پذیر نه بعنوان عنصر منفعل بعنوان عنصر فعال حساب كار او را دستش خواهد داد و سایه جنگ را از سر ما برخواهد داشت.

سوال: الان در این 14 بندی كه ما درباره آن صحبت می‌كنیم، این تدبیر برای هر مرحله دیده شده است؟

زاكانی: الان با آن نظریه، تفسیری من دارم و روی یك چیزی تاكید می‌كنم. تفسیر هر بندی كه یك تا دو صفحه نوشتند كه مثلا ما ناظر به این بند نظرمان این است اگر آن كارها نشود، این كارها را انجام می‌دهیم، یعنی ما به ازا گذاشتند كه این مابه ازا گذاشتن مبتنی بر توانمندی خودمان است و دست ما به دامان هیچ كس نیست، جز خداوند بزرگ.

سوال: ما نشان دادیم كه در جنگ تحمیلی سوم توانمندیم؟

زاكانی: این جا الان خیلی مهم است كه مسئولان بیایند با مردم صحبت كنند و به آمریكایی‌ها هم روشن بگویند كه این نیست كه ما در زمین بازی كه تو تعریف كردی، بازی كنیم. ما زمین بازی خودمان را داریم و مبتنی بر زمین بازی خودمان پیش‌بینی‌پذیر هستیم. یعنی اگر شما اینجا را اختلال ایجاد كنید، ما به ازای آن این اختلال ایجاد خواهد شد و امروز بزرگترین برگ‌های برنده دست ما است، تنگه هرمز برگ برنده بسیار بزرگی است، توانمندی نیرو‌های مسلح ما برای حفظ آن خیلی مهم است. رئیس جمهور روسیه گفته بود كه نیرو‌های نظامی و مشرف به اقتدار و قابلیت‌های جهانی و منطقه‌ای به من گفتند كه ایران می‌تواند تنگه هرمز را تا مدت‌ها نگه دارد.